به گزارش رویکرد کیش،از زمان همهگیری ویروس کرونا تا جنگ تحمیلی اخیر و شرایط خاص کشور، واژه «دورکاری» بیش از گذشته در بسیاری از دستگاههای دولتی اجرایی شده است. در تعریف، دورکاری به معنای انجام وظایف شغلی بدون حضور فیزیکی در محل کار و از راه دور می باشد؛ رویکردی که قرار است ضمن حفظ سلامت و امنیت کارکنان، روند انجام امور اداری نیز متوقف نشود و کارکنان از حقوق و مزایای قانونی خود بهرهمند بمانند.
با این حال، آنچه این روزها در برخی دستگاهها مشاهده میشود، فراتر از مفهوم واقعی دورکاری است. در مواردی اجرای این طرح بدون برنامه ریزی حرفهای و ضوابط مشخص انجام میشود و همین مسئله زمینه بروز نوعی تبعیض و نابرابری اداری را فراهم می کند.
ماهیت دورکاری در اصل بیشتر با مشاغل ستادی و اداری سازگار است؛ مشاغلی که بخش قابل توجهی از وظایف آنها از طریق ابزارهای ارتباطی و سامانههای الکترونیکی قابل انجام می باشد. در مقابل، بسیاری از فعالیتهای عملیاتی، خدماتی و اجرایی نیازمند حضور فیزیکی کارکنان در محل کار هستند، زیرا ارائه خدمات مستقیم به مردم بدون حضور در محیط کاری امکان پذیر نیست و همین عدم حضور باعث چالش ها و تنش های احتمالی فراتر از یک بحران را به دنبال خواهد داشت و کنترل آن نیز می تواند فرایند ارائه خدمات را با مشکلات عدیده ای مواجه کند. از این رو؛ متحمل شدن فشار کاری از سوی برخی نیروهای پر تلاش و خدوم را می توان یکی از این مشکلات برشمرد.
با وجود این تفاوت ماهوی، در برخی موارد مشاهده میشود که ملاک بهرهمندی از دورکاری نه نوع فعالیت، بلکه روابط اداری و شخصی است. به عبارت دیگر، برخی کارکنان با وجود داشتن مسئولیت های عملیاتی، در قالب نیروهای ستادی معرفی شده و از دورکاری بهره مند میشوند؛ در حالی که همکاران هم رده آنها با وجود کمبود نیرو ناچارند با حضور مستمر و فشارهای کاری بیشتر، وظایف محوله را که حتی می تواند در کیفیت خدمات تاثیر منفی بر جا بگذارد، انجام دهند.
چنین شرایطی به تدریج نوعی احساس بی عدالتی اداری ایجاد میکند. در حالی که برخی کارکنان بدون حضور در محل کار از حقوق و مزایای تعیین شده برخوردارند، گروهی دیگر نیز با حضور فیزیکی و تحمل حجم کاری بیشتر و حتی پذیرفتن خطرات ناشی از بحران پیش آمده، همان میزان دریافتی با اضافه کاری متفاوت تر را داشته باشند. نتیجه این وضعیت، کاهش انگیزه نیروهای فعال و در عین حال گسترش فرهنگ دور زدن قوانین در محل کار را رقم می زند.
