به گزارش رویکردکیش، این پژوهش با تمرکز بر تکثیر درونشیشهای کهور ایرانی (Prosopis cineraria) انجام شده است؛ گونهای ارزشمند از مناطق گرم و خشک که حضور و کاربرد آن در فضای سبز و منظر طبیعی مناطق جنوبی ایران، اهمیت بررسی روشهای تکثیر و سازگاری آن را دوچندان میکند.
این موفقیت علمی را به مسئولان هنرستان مبین خلیجفارس، مدیر، معاونان، دبیران و کارکنان این مجموعه آموزشی، همچنین دکتر امیر رضایی، محمدمهدی قویدل و خانواده بزرگ آموزشوپرورش و جامعه کیش تبریک میگوییم.
پژوهشی درباره تکثیر درونشیشهای کهور ایرانی
مقاله با عنوان:
«Evaluation of selected KIN and IAA concentrations for in vitro shoot and root development of Prosopis cineraria»
به بررسی تأثیر دو تنظیمکننده رشد گیاهی، IAA و KIN، بر رشد شاخساره و ریشه کهور ایرانی در شرایط درونشیشهای پرداخته است.
در این مطالعه، چهار غلظت IAA و پنج غلظت KIN در قالب ۲۰ ترکیب آزمایشی بررسی شد و پس از شش هفته، شاخصهایی از جمله طول شاخساره، تعداد شاخساره، تعداد گره، تعداد و طول ریشه و وزن تر و خشک گیاهچهها مورد ارزیابی قرار گرفت.
بر اساس نتایج گزارششده در مقاله، ترکیب ۰٫۱ میلیگرم در لیتر IAA و ۰٫۵ میلیگرم در لیتر KIN بیشترین طول شاخساره را ایجاد کرد و استفاده از ۱ میلیگرم در لیتر IAA با بیشترین تعداد ریشه همراه بود. همچنین در برخی غلظتهای KIN، تشکیل ریشه بهطور کامل متوقف شد که نشاندهنده حساسیت پاسخ رشد این گونه به نوع و غلظت تنظیمکنندههای رشد گیاهی است.
از آزمایشگاه تا حفاظت از طبیعت کیش
اهمیت این پژوهش تنها در نتایج آزمایشگاهی آن خلاصه نمیشود. یکی از ارزشمندترین جنبههای این دستاورد، حضور یک دانشآموز در فرآیند واقعی پژوهش علمی و پیوند میان آموزش، پژوهش و طبیعت محل زندگی اوست.
وقتی دانشآموز از مشاهده یک گونه گیاهی در محیط پیرامون خود به مطالعه علمی، آزمایش، گردآوری داده و انتشار نتیجه در یک مجله علمی بینالمللی میرسد، آموزش محیط زیست از سطح انتقال مفاهیم نظری فراتر رفته و به تجربهای واقعی از علم و حفاظت تبدیل میشود.
کهور ایرانی از گونههای شناختهشده مناطق گرم و خشک است و شناخت ویژگیهای تکثیر آن میتواند در آینده، پس از انجام مطالعات تکمیلی، به برنامههای حفاظت، تکثیر و استفاده علمی از این گونه در محیطهای مناسب کمک کند.
البته نتایج این پژوهش را نباید بهمعنای آمادگی فوری برای تکثیر گسترده یا استفاده مستقیم در فضای سبز دانست. همانگونه که نویسندگان مقاله نیز تأکید کردهاند، نتایج به آزمایشهای مستقل، تکرارهای زیستی بیشتر و مطالعات سازگاری گیاهچههای تولیدشده در شرایط خارج از آزمایشگاه نیاز دارد.
سهم دانشآموز در یک مقاله علمی بینالمللی
این مقاله با نام Amir Rezaee و Mohammad Mehdi Ghavidel منتشر شده است. در اطلاعات مربوط به نقش نویسندگان، برای محمدمهدی قویدل نقشهای Investigation و Data curation و برای امیر رضایی نقشهای Conceptualization، Methodology، Investigation و Writing ثبت شده است.
بر اساس اطلاعات ارائهشده، این مقاله در سال ۲۰۲۶ در جلد ۱۹۸ مجله South African Journal of Botany، صفحات ۳۵۹ تا ۳۶۷ منتشر شده است.
این دستاورد را میتوان نمونهای قابل توجه از ظرفیت پژوهش دانشآموزی در حوزه محیط زیست دانست؛ پژوهشی که از یک موضوع مرتبط با پوشش گیاهی مناطق گرم و خشک آغاز شده و به یک مقاله علمی در یک نشریه بینالمللی انجامیده است.
کیش، با برخورداری از ویژگیهای منحصربهفرد اقلیمی و زیستمحیطی، میتواند به بستری برای شکلگیری چنین تجربههایی تبدیل شود؛ تجربههایی که در آن مدرسه تنها محل آموزش کتابهای درسی نیست، بلکه به محیطی برای مشاهده طبیعت، طرح پرسش، انجام پژوهش و مشارکت نسل جدید در شناخت میراث طبیعی تبدیل میشود.
کهور ایرانی فقط یک موضوع پژوهشی نیست؛ فرصتی است برای پیوند دادن آموزش، علم و حفاظت از طبیعت.
امید است تجربه ارزشمند هنرستان مبین خلیجفارس و مشارکت محمدمهدی قویدل در این پژوهش، زمینهساز حمایت بیشتر از پژوهشهای دانشآموزی در حوزه محیط زیست، منابع طبیعی و میراث طبیعی جزیره کیش باشد.
